Hoefbevangenheid

Wat is hoefbevangenheid?
Hoefbevangenheid is een ontsteking van de lamellen die bij het paard zorgen voor de verbinding tussen hoefbeen en hoefwand of de hoorn. Ontsteking, in het algemeen, kenmerkt zich door 5 eigenschappen, denk daarbij even aan een wespensteek of een klap met de hamer op je duim. De ontstoken regio wordt rood, dik, warm, bovendien is het pijnlijk en functioneert het niet meer naar behoren. Vertaal dit nu eens naar de voet van een paard.

Dat de lamellen rood worden is niet te zien maar gebeurt wel. Verder worden ze warm, hetgeen te voelen is aan de voeten. Ze doen pijn, daarom loopt een hoefbevangen paard erg voorzichtig. Ze zwellen, dit is te voelen bij de aders die de voet van bloed voorzien, deze kloppen heel hard omdat de weerstand verhoogd is. De lamellen verliezen ook hun functie. Normaal verzorgen ze de verbinding tussen hoef en hoefbeen, maar bij een bevangen paard wordt deze verbinding veel zwakker, soms zelfs zo zwak dat het hoefbeen kantelt.
De lamellen zitten tussen de hoorn en het bot. Daar is zeer weinig ruimte en dat heeft een aantal gevolgen. 
De zwelling heeft tot gevolg dat de doorbloeding in het geding komt, en daar waar geen doorbloeding is, sterft weefsel af. Dit afsterven van het weefsel is het grote probleem en moeten we proberen te voorkomen. Het zorgt namelijk voor kanteling het hoefbeen omdat de verbinding verloren gaat. Hoefbevangenheid is erg pijnlijk voor het paard en zorgt voor een typische stand: het paard gaat naar achteren hangen om de voorkant van de hoef te ontlasten. Hieronder ziet u een filmpje van een pony met hoefbevangenheid.


Oorzaken van hoefbevangenheid
Verreweg de belangrijkste oorzaak is een fructanen overload of een teveel aan andere suikers. In Nederland is het fructanengehalte of suikergehalte in het gras sterk afhankelijk van het seizoen. Doordat het paard zoveel extra suikers binnenkrijgt raken de darmen van slag. De bacteriën in de darm fermenteren suikers in plaats van vezels waardoor de darminhoud verzuurt. Dit geeft sterfte van de bacteriën en daardoor komen gifstoffen vrij. Deze gifstoffen noemt met ook wel endotoxinen. Deze endotoxinen komen in het bloed waar ze vervolgens ontsteking geven in de kleine vaatjes naar de lamellen van het paard.
Veel oorzaken van hoefbevangenheid zijn min of meer hierop terug te voeren. Denk aan hoefbevangenheid na koliek of nadat het paard aan de nageboorte heeft gestaan.
Insulineresistentie en Cushing bij paarden zijn ook belangrijke oorzaken van hoefbevangenheid. Deze hebben een ingewikkelde metabole verklaring die nog niet voor 100% is opgehelderd.
Overbelasting of trauma kan ook leiden tot hoefbevangenheid.

Voorkomen van hoefbevangenheid
Preventieve maatregelen zitten hem vooral in de verzorging en het management:
– Regelmatig naar de smid voor regulier onderhoud en verzorging
– Het op de juiste manier voeren en op gewicht houden
– Opletten op de suikergehaltes op de weide. Dit kan met behulp van de fructaan index (zie hieronder per stad wat de fructaanindex is)



Heeft uw paard de ziekte van Cushing, dan vermindert u de kans op hoefbevangenheid door Prascend te geven. Dit houdt de ziekte en daarmee dus ook de bijwerkingen binnen de grenzen. Insulineresistentie wordt op een heel andere manier behandeld en zal elders besproken worden.

Heeft u alle preventieve maatregelen getroffen maar is uw paard onverhoopt toch bevangen geraakt, dan moet u zo snel mogelijk actie ondernemen. Een acuut hoefbevangen paard is een spoedgeval en moet acuut behandeld worden, zowel met medicatie als door koelen van de onderbenen en eventueel een behandeling met de smid. Laat u niet verleiden om het alléén door de smid op te laten lossen. Hij kan helpen, maar kan het niet alleen!

Behandeling van hoefbevangenheid
De behandeling van een acuut hoefbevangen paard steunt op drie peilers. Remmen van ontsteking, ondersteunen van doorbloeding en biomechanische ondersteuning van de voet om de lamellen te beschermen.
Met ontstekingsremmers proberen we de zwelling te verminderen en de pijn te temperen.
Met bloedverdunners en vaatverwijders proberen we de doorbloeding  zo goed mogelijk te ondersteunen zodat minder weefsel afsterft. Met het koelen proberen we het metabolisme van levende cellen omlaag te brengen zodat zij langer zonder zuurstof kunnen.
Zolang het paard zeer pijnlijk is, moet het paard boxrust staan. Elke pas die het paard zet, is een belasting voor de lamellen en een gevaar voor het kantelen. Het bekappen van een acuut hoefbevangen paard is volgens ons dan ook een kwelling voor het dier en zeer gevaarlijk voor verbinding van hoef en hoefbeen.
Is uw paard chronisch bevangen, dan gelden er andere regels. We moeten het paard dan zo comfortabel mogelijk houden. Aan de hand van röntgenfoto’s kunnen we een zo goed mogelijk advies geven aan de smid om het paard te bekappen.

Hoefbevangenheid2

Heeft u vragen over hoefbevangenheid? Neemt u dan contact op met Dierenkliniek Enkhuizen via 0228-317000 of mail naar info@dierenkliniekenkhuizen.nl.


Contact

home

De Gouw 33
1602 DN Enkhuizen

phone

0228 31 7000

Openingstijden Kliniek
Ma t/m Vrij: 09:00 - 20:00
Zaterdag: 10:00 - 17:00

email