Gebitsbehandeling

Het paardengebit bestaat uit maximaal 44 elementen. 12 snijtanden, 24 kiezen, haaktanden en wolfskiezen, deze laatste twee zijn niet bij elk paard (in vol aantal) aanwezig.

gebitpaard
Snijtanden
: de eerste snijtanden komen 1 week na de geboorte al door en als het veulen 6-8 maanden is heeft het alle tijdelijke snijtanden. De snijtanden wisselen van binnen naar buiten op respectievelijk 2,5 – 3,5 en 4,5 jarige leeftijd.
Haaktanden worden voornamelijk gezien bij hengsten en ruinen, sommige merries hebben ze ook maar vaak zijn ze een stuk kleiner. Van haaktanden hebben paarden normaal gesproken geen last.
Wolfskiezen zijn relatief erg kleine kiesjes die zich net voor de eerste kies bevinden (op de plek waar het bit ligt). Deze kiesjes worden voornamelijk in de bovenkaak gevonden, een enkele keer ook beneden. Tevens kunnen ze onder het slijmvlies verscholen zitten. Wolfskiezen op zich zijn geen probleem.  Soms kunnen ze pijn of ongemak geven wanneer er een bit wordt gedragen. Wolfskiezen komen door tussen de 6 en 18 maanden. Niet elk paard heeft wolfskiezen.
Kiezen: een veulen wordt geboren met 12 kiezen, de zogenaamde veulen kiezen (de eerste 3 kiezen in elk kaakquadrant). Deze kiezen wisselen op 2,5 – 3 en 3,5 jarige leeftijd. De permanente kiezen (3 per kaakquadrant) komen door op 1 – 2 en 3 jarige leeftijd.
Doppen: Dit zijn de laatste restanten van de melkkies. Deze worden naar de mondholte geduwd door de permanente kies en zal er (in de meeste gevallen) zelf uit vallen.

Meest voorkomende gebitsproblemen
De (permanente) kies van het paard zit in zijn geheel in de kaak verscholen. Een paard kauwt niet zoals wij mensen op voedsel kauwen; een paard maalt. Het kiesoppervlak slijt door dit malen, op jonge leeftijd zo’n 2-4mm per jaar. Naarmate het paard ouder wordt ‘zakt’ de kies steeds een beetje verder uit de tandkas richting de mondholte waar het vervolgens weer afslijt. De kiezen groeien dus niet! Omdat de kies aan de mondkant breder is dan aan de wortel kant komt er naarmate het paard ouder wordt een klein beetje meer ruimte tussen de kiezen. Deze ruimte noemen we diastema’s.paard-gebit2
Wanneer deze diastema’s nog smal zijn aan het kauwoppervlak kan voedsel er wel in maar niet gemakkelijk uit. Voedselpropjes blijven daar zitten en kunnen voor ontstekingen zorgen van het tandvlees. Door het malen slijt het gebit zoals eerder gezegd steeds een klein beetje af. Omdat paarden in huidige leefomstandigheden niet altijd de mogelijkheid hebben om de hele dag te knabbelen, en omdat ons ruwvoer vaak nog vele malen zachter en fijner is dan het steppegras wat wilde paarden eten ontstaan er sneller afwijkingen in het slijtproces van de kiezen. Wanneer er kleine oneffenheden bestaan in de belijning kan dit zorgen voor een onregelmatig maal-patroon waardoor oneffenheden instant blijven en eventueel doorzetten en verergeren. Omgedraaid kunnen ook problemen in het kaakgewricht zorgen voor een onregelmatig maal-patroon. Sommige kiezen zullen niet goed afgesleten worden en daardoor gaan domineren in de rij (langer dan de andere). Deze kies slijt echter zijn opponent af, waardoor er aan de overliggende kant een holte in de kiezenrij ontstaat: een golf gebit of een step.

paard-gebit4paard-gebit3
Ook kunnen er haken ontstaan. Haken zijn verticale punten van een deel van de kies die ontstaan omdat dat deel van de kies niet wordt afgesleten door zijn opponent. Meestal ontstaan deze op de eerste kies in de bovenkaak en de onderste kies in de onderkaak. Deze haken kunnen een belemmering zijn in een goede kaak/maalbeweging maar kunnen ook voor problemen zorgen in de beweeglijkheid tijdens het rijden. In ergere gevallen kunnen de haken zelfs in het slijmvlies prikken van de tegenovergelegen kaakhelft! Haken zijn niet hetzelfde als scherpe randen, ook wel emaille punten genaamd.
paard-gebit5paard-gebit7
Scherpe randen ontstaan in de bovenkaak vaak aan de wangzijde en in de onderkaak aan de tongzijde van de kiezen, meestal voornamelijk achter in. Deze randjes kunnen flink scherp zijn en kunnen zelfs de wang of de tong van het paard beschadigen. Dit kan voor pijn en ongemak zorgen tijdens het eten. Vaak uit zich dit in het maken van proppen van het hooi of het moeilijk doen tijdens eten/malen.

Wat zie ik aan mijn paard?
Bij gebitsproblemen kan het paard last hebben tijdens het eten of zelfs ook tijdens het rijden.
* Moeilijk doen met hooi
* Propjes maken van het hooi
* Niet eten
* Stinkende geur uit mond
* Zwellingen kaak/wang
* Mest bevat veel onverteerde delen
* “Vervelend” zijn met bit in
* Moeilijk in de buiging (stelling) te rijden
* Moeite met nageeflijkheid
* Bit vasthouden, tong uit mond
* Hoofdschudden

Hoe behandelen wij gebitsproblemen bij uw paard?
Wij behandelen het paardengebit onder staande sedatie met elektrisch vijlmateriaal. Door middel van een halster met een katrol kunnen we het hoofd omhoog houden zodat we goed kunnen zien wat we doen.
Het voordeel van sederen tijdens de behandeling is:
* De kaak kan verder open omdat het paard minder weerstand biedt op de mondsperder, op deze manier kunnen we verder achterin komen (zonder sedatie vinden ze achter in de mond zeer onprettig).
*De vijlen maken geluid en geven trillingen, dit wordt goed geaccepteerd onder een roesje.
Het voordeel van elektrisch vijlen is dat je veel meer kunt bereiken bij afwijkingen en op een veiligere manier ook goed achterin de kaak kunt werken zonder de wang/keelregio te beschadigen.

paard-gebit9
Het paard ondervindt er weinig last van en mag naderhand, als de sedatie goed is uitgewerkt, weer gewoon eten. Meestal kan er de volgende dag weer gereden worden (hier zijn uiteraard uitzonderingen op zoals bijvoorbeeld na het verwijderen van wolfskiezen).

We raden aan 1x per jaar het gebit te controleren en/of te behandelen (dit kan echter per paard en situatie verschillen).

Er zijn specifieke gevallen waar sprake is van eet- of rijtechnische problemen zonder ernstige opvallende afwijkingen van het gebit. Toch kan er dan sprake zijn van een imbalans van het gebit. Subtiele oneffenheden of afwijkingen in de normale hoek van het kaakgewricht kunnen zorgen voor deze imbalans. Hiervoor dient het gebit uitgebalanceerd te worden om het probleem op te lossen.

Dit is een specialistische taak die bij ons op afspraak kan worden verzorgd door paardentandarts Bas Cornielje. Lees hier meer over paardentandarts Bas Cornielje.


Contact

home

De Gouw 33
1602 DN Enkhuizen

phone

0228 31 7000

Openingstijden Kliniek
Ma t/m Vrij: 09:00 - 20:00
Zaterdag: 10:00 - 17:00

email